Facebook link

Sanktuarium świętego Stanisława na Skałce Kraków - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Sanktuarium świętego Stanisława na Skałce Kraków

Sanktuarium świętego Stanisława na Skałce Kraków

Kościół o białych ścianach, z dwiema wieżami. Przy kościele prosty, również biały budynek.
ul. Skałeczna 15, 31-065 Kraków Region turystyczny: Kraków i okolice
tel. +48 124217244
tel. +48 124217384
tel. +48 506367521
Barokowy kościół świętego Michała Archanioła i świętego Stanisława na Skałce wznosi się ponad bulwarami, tuż nad Wisłą na niewielkim wzgórzu zbudowanym z białych jurajskich wapieni.

Pierwszy, romański kościół stanął w tym miejscu już w XI wieku. Tu w 1079 roku, z rozkazu króla Bolesława Śmiałego zamordowano biskupa Stanisław ze Szczepanowa. Już w XII wieku jego szczątki, według legendy porąbane na kawałki i cudownie zrośnięte po śmierci, przeniesiono na Wawel. W XIII wieku Stanisława ogłoszono świętym i uznanym za patrona Polski. W XIV wieku nową gotycką świątynię wzniósł Kazimierz III Wielki. Od 1472 roku pieczę nad nią sprawuje sprowadzony przez Jana Długosza zakon św. Pawła Pierwszego Pustelnika. Kościół zniszczony w czasie najazdu szwedzkiego zburzono do fundamentów, w jego miejsce w latach 1733–1751 wzniesiono barokowy, według projektu Antoniego Müntzera, zmienionych przez Antonio Solariego. W ołtarzu głównym kościoła znajduje się obraz Michała Archanioła z 1758 roku, dzieło Tadeusza Kuntzego. W ołtarzu św. Stanisława umieszczono obraz świętego z XVII wieku i jego relikwię.

W pobliżu kościoła znajduje się sadzawka św. Stanisława zwaną Kropielnicą Polski, prawdopodobne miejsce pogańskich obrzędów. Jak mówi legenda, porzucono przy niej zamordowanego Stanisława. Na środku sadzawki, z barokową, kamienną obudową z XVII wieku, stoi posąg biskupa z XVIII wieku.

Biskupa Stanisława kanonizowano w 1253 roku. W 750 rocznicę kanonizacji papież Jan Paweł II podniósł kościół do rangi bazyliki mniejszej. Najważniejsze święto w sanktuarium to 8 maja, dzień procesji z relikwiami św. Stanisława z Wawelu na Skałkę.

Bazylika jest też panteonem narodowym. W znajdującej się pod kościołem Krypcie Zasłużonych, projektu Teofila Żebrawskiego z lat 1876–1880, pochowano wielu zasłużonych Polaków. Szczątki Jana Długosza, którego w 1480 roku pochowano w katedrze wawelskiej, w 1792 roku przeniesiono na Skałkę, a w 1880 roku umieszczono w sarkofagu w krypcie. Leżą tu między innymi również: malarz i dramatopisarz Stanisław Wyspiański, poeta Czesław Miłosz, malarz  Jacek Malczewski oraz muzyk i kompozytor Karol Szymanowski.

W klasztorze białych mnichów obowiązuje klauzura. W klasztornej bibliotece zachowały się bezcenne dokumenty, księgi i inkunabuły.

Kościół i klasztor Paulinów na Skałce, związany z nim kult św. Stanisława oraz legendy o biskupie-męczenniku, wpłynęły na twórczość Stanisława Wyspiańskiego. Temu miejscu artysta poświęcił kilka prac malarskich i opisał je w dramatach „Bolesław Śmiały oraz „Skałka”. Na płótnach artysta uwiecznił również sadzawkę z figurą biskupa.