Facebook link

Polichromie w Klasztorze Cystersów w Mogile Kraków - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Polichromie w Klasztorze Cystersów w Mogile Kraków

Polichromie w Klasztorze Cystersów w Mogile Kraków

Fresk z ukrzyżowanym Chrystusem.
Klasztorna 11, 31-979 Kraków Region turystyczny: Kraków i okolice
tel. +48 126442331
Polichromie powstały w latach 1538-1541 i są ostatnim dziełem Stanisława Samostrzelnika - najsłynniejszego iluminatora w historii mogilskich cystersów. Pochodził on z jednej z krakowskich rodzin mieszczańskich, a jego nazwisko stanowiło pierwotnie nazwę zawodu oznaczającego wytwórcę kusz i łuków. Wstąpił on do Klasztoru Cystersów w Mogile, stąd określenie "brat Stanisław z Mogiły". Jako malarz działał już w roku 1506, a w kolejnych latach uprawiał wszystkie rodzaje malarstwa: sztalugowe, ścienne i książkowe. Samostrzelnik dekorował również wiele kodeksów rękopiśmiennych. Większość z nich znajduje się jednak poza Krakowem.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że przybycie cystersów do Mogiły oraz budowę kościoła i klasztoru datuje się na rok 1222. Świątynia została wzniesiona wedle reguł Zakonu, na planie krzyża łacińskiego, w stylu romańsko - gotyckim cysterskim, przy użyciu cegły i kamienia, zgodnie ze średniowiecznym zwyczajem głównym ołtarzem skierowana ku wschodowi. Kościół konsekrowano 5 V 1266 r. i poświęcono Matce Bożej Wniebowziętej i św. Wacławowi. Pierwotne sklepienie nawy głównej po wielkim pożarze kościoła w 1708 r. zostało odbudowane w stylu barokowym. Fasadę i kruchtę kościoła przebudował w 1780 r. Franciszek Mosler z Opawy. Jeśli chodzi o legendarne polichromie to pierwotnie ściany kościoła nie posiadały tynku. Za czasów opata Erazma Ciołka cały kościół wewnątrz otynkowano, a brat Stanisław Samostrzelnik (cysters mogilski) w latach 1536-1538 wymalował sceny biblijne Zwiastowanie w prezbiterium oraz Ukrzyżowanie nad zakrystią) i ornamenty roślinne. Freski w kaplicy Krzyża Św. pochodzą z XVIII w. i przedstawiają starotestamentowe zapowiedzi ofiary krzyżowej Chrystusa. Malowidła sklepienia nawy głównej i naw bocznych wykonał Jan Bukowski (+ 1943). Główny ołtarz zdobi poliptyk z 1514 r. W jego centrum znajduje się statua Matki Bożej z Dzieciątkiem. Na skrzydłach ołtarza przedstawione są sceny z życia Maryi, a także sceny męki Pańskiej (w Wielkim Poście). Współczesne witraże w ostrołukowych oknach i jednym kolistym wykonał w 1947 r. T. Wojciechowski. Przedstawiają one sceny z życia Pana Jezusa i Jego Matki. Stalle w prezbiterium (miejsce modlitw zakonników) pochodzą z XVIII w. - na czterech obrazach przedstawiono świętych cysterskich: Roberta, Alberyka, Stefana (założyciele cystersów) i Bernarda. Przed prezbiterium znajdują się XV-wieczne ołtarze, na których ustawiono XVII-wieczne nastawy z obrazami obecnie ukazującymi Matkę Bożą Nieustającej Pomocy oraz bł. Wincentego Kadłubka (biskupa krakowskiego, cystersa z Jędrzejowa, pierwszego kronikarza Polski; + 1223). Cztery kaplice boczne poświęcone są: św. Wacławowi i św. Józefowi (za ołtarzem Cudownego Pana Jezusa) oraz św. Bernardowi i świętym założycielom cystersów (przy zakrystii). Współczesne witraże w kaplicach ukazują sceny z życia tych świętych.