Facebook link

Kościół świętych Katarzyny Aleksandryjskiej i Małgorzaty Kraków - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Kościół świętych Katarzyny Aleksandryjskiej i Małgorzaty Kraków

Kościół świętych Katarzyny Aleksandryjskiej i Małgorzaty Kraków

Gotycki, potężny kościół ze spadzistym dachem i wysokimi ostrołukowymi oknami. Wokół zabudowa miejska.
ul. Augustiańska 7, 31-064 Kraków Region turystyczny: Kraków i okolice
tel. +48 124306242
fax. +48 124312779
Wielka, gotycka świątynia należąca do zakonu Augustianów Eremitów, to świetny przykładów średniowiecznej kamieniarki. Smukła, strzelista bryła kościoła, różnorodne formy i detale architektoniczne oraz średniowieczne elementy wyposażenia reprezentują styl dojrzałego gotyku.

Zespół klasztorny powstał na Kazimierzu po sprowadzeniu augustianów w 1342 roku przez Kazimierza Wielkiego. W 1378 konsekrowano prezbiterium. Następnie wzniesiono nawę południową z bogatą dekoracją, fragment ściany zachodniej i wschodnią cześć nawy północnej. Późniejszą budowę nawy północnej prowadzili inni mistrzowie, dlatego w 1404 roku wprowadzono zmiany do pierwotnego planu. Ścibor ze Ściborzyc na miejscu piątego przęsła ufundował kaplicę św. Moniki. Nawę ukończono w 1426 roku, w 1443 roku w czasie trzęsienia ziemi runęło jej sklepienie, które odbudowywano w 1505 roku. W 1448 roku ukończono nawę południową i kruchtę fundacji Lanckorońskich i biskupa Zbigniewa Oleśnickiego. W XV wieku stanęła wolnostojąca dzwonnica.

W XVI wieku kościół zalała powódź, później płonął, w czasie potopu szwedzkiego był w nim lazaret, w 1634 roku poliptyk augustiański zastąpiono wczesnobarokowym ołtarzem głównym, w 1766 roku zbudowano kaplicę błogosławionego Izajasza Bonera. W 1786 roku kościół ucierpiał w czasie kolejnego trzęsienia ziemi. W czasie zaborów Austriacy dokonali kasaty zakonu, który powrócił do Krakowa w 1814 roku, w kościele i klasztorze urządzili szpital wojskowy, skład amunicji i stajnię. Zrujnowany kościół w 1827 roku zamierzano zburzyć, w 1833 roku powołano komitet jego odnowy.

W okresie międzywojennym w klasztorze była bursa studencka. Podczas okupacji hitlerowskiej zakonników wywieziono do obozów koncentracyjnych. W 1942 roku świątynia została kościołem parafialnym, rozwiązano też zakon augustianów reaktywowany w 1993 roku. Od lat 70. XX wieku prowadzone są prace konserwatorskie.

To kościół trójnawowy, bazylikowy, bez wieży i transeptu. Czteroprzęsłowe prezbiterium zakończone pięcioboczną apsydą, kryje późnogotyckie sklepienie gwiaździste z 1443 roku, fundacji Jana z Bobrka Ligęzy. Piękne jest białe wnętrze nawy głównej i prezbiterium. Nawa jest czteroprzęsłowa z drewnianym sklepieniem pozornym z XIX wieku, imitującym sklepienie krzyżowo-żebrowe zniszczonego w czasie trzęsienia ziemi. Późnogotycką kruchtę zdobią dwa portale o bogatej kamieniarce.

Na łuku tęczy widać krucyfiks z XVII wieku otoczony aniołami z czasów II wojny światowej, dziełami Karola Muszkieta. W manierystycznym ołtarzu główny z 1634 roku znajduje się obraz świętej Katarzyny pędzla Andrzeja Wenesty z 1674 roku. Najcenniejszy jest późnorenesansowy nagrobek Wawrzyńca Spytka Jordana z 1603 roku, z warsztatu Santiego Gucciego. Poza tym: renesansowy, alegoryczny obraz Koło Śmierci z 1588 roku, cykl barokowych obrazów augustiańskich autorstwa Zachariasza Dzwonowskiego, ucznia Tomasza Dolabelli i figura świętej Rity da Cascia z czasów II wojny światowej projektu Adolfa Szyszko-Bohusza. Cenne są organy, mniejsze w prezbiterium z 1867 rok, oraz większe w szafie projektu Karola Knausa z 1896 roku, dzieło Jana Śliwińskiego.

Gotycka kaplica świętej Moniki z lat 1402–1422, powstała z fundacji Ścibora ze Ściborzyc jako kaplica grobowa. Jej gotyckie sklepienie wspiera ośmioboczny filar. Od 1727 roku jest oratorium sióstr augustianek. Uwagę zwracają: obraz Matki Boskiej Kotwicznej z 1647 roku, manierystyczny ołtarz z 1630 roku z figurą Matki Bożej, barokowo-klasycystyczny ołtarz z obrazem Matki Boskiej Dobrej Rady z 1861 roku.

Od północy z kościołem sąsiaduje gotycki klasztor z wirydarzem i krużgankami, w których zachowały się renesansowe i gotyckie freski: Misericordia Domini z 1470 roku, święty Augustyn z 1425 roku, Ukrzyżowanie z połowy XVI wieku oraz w wydzielonej z krużganków kaplicy najcenniejszy gotycko-renesansowy, cudowny wizerunek Matki Boskiej Pocieszenia, której święto 4 września to tradycyjna uroczystość augustiańska obchodzona od XV wieku.