Facebook link

Filharmonia Krakowska - Obiekt - VisitMalopolska

Powrót

Filharmonia Krakowska

Filharmonia Krakowska

Przysłonięty gałęziami drzew widoczny w oddali narożnik dużego budynku w stylu neobarokowym. Trzy ozdobne portale na parterze, mają powyżej tralkowe balkony przylegające do pierwszego piętra.
ul. Zwierzyniecka 1, 31-103 Kraków
tel. +48 126198726
tel. +48 126198757
tel. +48 504063337
Orkiestra Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie rozpoczęła swą działalność w lutym 1945 roku, jako pierwsza polska orkiestra symfoniczna po zakończeniu II wojny światowej. Dyrektorem Artystycznym Filharmonii był w latach 1988-90 Krzysztof Penderecki. Budynek Filharmonii Krakowskiej, stojący w samym sercu miasta, jest wzorowany na słynnym belgijskim projekcie. Posiada największą w Krakowie salę koncertową i był miejscem debitu poetyckiego Jana Pawła II.

Gmach użytkowany jest przez Filharmonię Krakowską od chwili jej zaistnienia, czyli od lutego 1945 roku. Budynek jest wzorowany na słynnym budynku Viktora Horta, o podobnym przeznaczeniu - Maison du Peuple w Brukseli z 1897 roku.
Zaprojektowany przez Józefa Pokutyńskiego Dom Katolicki, wybudowany został w 1931 roku. Inicjatorem budowy był Kardynał Książę Adam Sapieha. Konstrukcja gmachu opiera się na kształcie litery „L”. Aby budynek dobrze wyglądał od strony ulicy Franciszkańskiej i Plant, front elewacji tworzy najważniejszy element architektury gmachu. Fasadę zwieńcza kartusz z herbem "Trzy Korony". Elewacja budynku i sala koncertowa mają charakter neobarokowy, a reszta pomieszczeń jest modernistyczna.
Kubatura budynku to 24.000 metrów sześciennych, powierzchnia użytkowa - 4.550 metrów kwadratowych.

Głównym elementem wystroju Filharmonii i zarazem najokazalszym instrumentem są organy firmy Johannes Klais - Orgelbau Bonn. Zostały przekazane do użytku w 1996 roku w miejsce instrumentu zniszczonego pięć lat wcześniej.
Ogromny pożar doszczętnie strawił większość pomieszczeń, w tym salę koncertową i mieszczące się w niej organy firmy Alexandra Schukego z Poczdamu. Krakowianie do dziś wspominają przerażający jęk, jaki wydawały topniejące pod wpływem gorąca piszczałki.

Sala widowiskowa licząca 700 miejsc jest największą salą koncertową Krakowa. Fotele w ostatnim rządzie znajdują się na specjalnym podwyższeniu, dzięki któremu nawet z daleka można zobaczyć orkiestrę. Specjalne moduły estrady pozwalają na podniesienie i ustawienia amfiteatralne orkiestry. Na scenie jest zapadnia dla fortepianu, który można opuścić do poziomu -1.

Podczas remontu (2017-2020) poprawiona została akustyka sali koncertowej. Specjalne drzwi w większym stopniu tłumią dźwięki dochodzące z zewnątrz, od ulicy Zwierzynieckiej, po której jeżdżą tramwaje.  Ekrany akustyczne nad estradą i widownią zostały opracowane przez pracownie akustyczne krakowskich uczelni technicznych: AGH i Politechniki Krakowskiej. Sala jest klimatyzowana. Budynek jest dostępny dla osób z niepełnosprawnościami ruchowymi. Osoby poruszające się na wózku mogę udać się na pierwsze piętro, na którym najczęściej odbywają się koncerty kameralne, a także mają dostęp do spotkań i wystaw w Sali Złotej.

Oprócz sali koncertowej Filharmonia dysponuje także dwiema salami przeznaczonymi do muzykowania kameralnego (Sala Złota i Sala Błękitna). Ciekawostka: w tej ostatniej  w 1938 debiutował jako poeta Karol Wojtyła, znany na świecie jako papież Jan Paweł II.

Kolejna ciekawostka: podczas wojny, na rozkaz Generalnego Gubernatora Hansa Franka w lipcu 1940 roku powstała tzw. Filharmonia Generalnego Gubernatorstwa. Orkiestrę tworzyli polscy muzycy zawodowi. Jedynym Niemcem w zespole był koncertmistrz I skrzypiec, Fritz Sonnleitner. W ówczesnych warunkach orkiestra stanowiła dla muzyków pewnego rodzaju enklawę. Dzięki legitymacjom muzycy unikali wywózek na roboty do Reichu, powołań do Baudienstu oraz transportów do Auschwitz. Repertuar tamtych czasów obejmował głównie muzykę kompozytorów niemieckich i austriackich, m.in.: Bacha, Mozarta, Beethovena, Brahmsa, Straussa. Od roku 1942, po zniesieniu zakazu wykonywania utworów kompozytorów polskich grano też muzykę narodową: Kurpińskiego, Chopina, Moniuszki, Karłowicza i innych znanych kompozytorów.

Patronem Filharmonii Krakowskiej jest Karol Szymanowski, a jej aktualny repertuar można sprawdzić na stronie https://www.filharmonia.krakow.pl/