Gorce i Beskid Wyspowy - szlakiem kościołów i muzeów

Drewniany zabytkowy kościół z blaszanym dachem, ceglany mur z wejściem dookoła kościoła
W 2001 r. z inicjatywy Województwa Małopolskiego powołano do życia Szlak Architektury Drewnianej. Jest to trasa, która prowadzi tropem historycznych kościołów, cerkwi, dzwonnic, dworków, willi i domostw.

W 2001 r. z inicjatywy Województwa Małopolskiego powołano do życia Szlak Architektury Drewnianej. Jest to trasa, która prowadzi tropem historycznych kościołów, cerkwi, dzwonnic, dworków, willi i domostw. Wszystkie obiekty, wchodzące w jego skład, mają w sobie coś wyjątkowego. Możecie się o tym przekonać odwiedzając kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Jurkowie lub kościół św. Szymona i Judy Tadeusza Apostołów w Dobrej. Nieco na północ od nich znajduje się, otoczony bujnymi drzewami, kościół pomocniczy św. Mikołaja Biskupa w Skrzydlnej. W okolicy, dokładnie w Kasinie Wielkiej, stoi liczący prawie 350 lat kościół św. Marii Magdaleny. To samo wezwanie nosi kościół św. Marii Magdaleny - Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju. Gdy udamy się na wschód, dotrzemy natomiast do kościoła św. Jana Ewangelisty w Pisarzowej i kościoła św. Antoniego Opata Pustelnika w Męcinie. Na koniec nie zapomnijmy wstąpić do znajdującej się w pobliżu popularnej drogi z Krakowa do Zakopanego (tzw. „zakopianki”), kościoła Świętego Krzyża „na Piątkowej Górze” w Rdzawce, spod którego rozpościera się widok na piękną Babią Górę.

Ciekawe zabytki sakralne występują oczywiście również poza Szlakiem Architektury Drewnianej. Na uwagę zasługuje m.in., przypominająca o miłości Jana Pawła II do gór, Kaplica Papieska pod Turbaczem. Wśród murowanych świątyń polecamy z kolei bazylikę Matki Boskiej Bolesnej w Limanowej i sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia na Pasierbcu. Co warte zanotowania, przez Beskid Wyspowy przebiega Szlak Frontu Wschodniego I Wojny Światowej, na którego trasie znajdują się m.in.: cmentarz Jabłoniec, cmentarz w Kamionce Małej, pomnik spotkania pokoleń – Chyszówki oraz cmentarz w Limanowej.

Równie wiele o historii regionu „powiedzą” muzea i dwory rozlokowane w miasteczkach i wsiach Gorców i Beskidu Wyspowego. Dwór w Laskowej wzniesiono na przełomie XVI i XVII w. Ten barokowy budynek pierwotnie należał do rodziny Laskowskich, właścicieli wsi Laskowa w okresie od średniowiecza aż do 2 połowy XVII w. W roku 1688 r. zadłużone dobra Laskowa Górna i Dolna zostały zakupione przez biskupa krakowskiego Jana Małachowskiego. W kolejnych wiekach Dwór w Laskowej, wyróżniający się gontowym, wysokim dachem w typie krakowskim, należał kolejno do biskupów, Skrzyńskich i Żochowskich. Obecnie pozostaje w rękach rodziny Michałowskich i stanowi jeden z punktów Szlaku Architektury Drewnianej. Na listę obiektów Szlaku wpisany jest również Dwór w Świdniku. Ten po części drewniany, a po części murowany budynek został wzniesiony w 1752 r. przez ówczesnych właścicieli wsi – Wielogłowskich. 

Kolejna budowla, o której warto pamiętać, to słynna „Orkanówka”, czyli Muzeum Biograficzne Władysława Orkana w Porębie Wielkiej. Willa ta, wybudowana w stylu nawiązującym do zakopiańskiego, mieści zbiory prezentujące życie i twórczość literacką Władysława Orkana oraz zabytki kultury materialnej górali mieszkających na północnych stokach Gorców. Na cześć słynnego pisarza okresu Młodej Polski nazwano także Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju z siedzibą w drewnianym kościele św. Marii Magdaleny. W pochodzącej z początku XVII w. świątyni można obejrzeć kilka wystaw, w tym garncarstwa, pasterstwa, stroju oraz dawnej rzeźby ludowej. Skarbnicą wiedzy o dawnych czasach jest także Muzeum Górali i Zbójników w Rabce-Zdroju. Placówka zawiera ekspozycje dotyczące górali, zamieszkujących okoliczne tereny oraz zbójników karpackich. Mieści się w kilku budynkach i obejmuje m.in. chałupę góralską Dom Pod Trzema Madonnami, zameczek zbójnictwa karpackiego i szałas pasterski. Chcąc odkryć historię okolic Limanowej warto udać się do Muzeum Regionalnego Ziemi Limanowskiej, które zgromadziło imponującą liczbę eksponatów historycznych, etnograficznych, artystycznych i fotograficznych. Jest ich aż 26 tysięcy.

Do Chabówki przyciąga turystów Skansen Taboru Kolejowego. Do jego zbiorów należą m.in.: parowozy, drezyny, lokomotywy spalinowe i elektrowozy. W sezonie letnim skansen oferuje niebanalną atrakcję - przejażdżkę pociągiem retro z Chabówki do Kasiny Wielkiej. Miłośnikom dawnych kolei polecamy również uczestnictwo w Parowozjadzie

Będąc w okolicy, warto zwiedzić także Muzeum Klasztorne OO. Cystersów w Szczyrzycu Skansen na Jędrzejkówce w Laskowej.